کد خبر: ۱۶۵۹۷۵
تاریخ انتشار: ۱۷ بهمن ۱۳۹۱ - ۱۰:۳۸

اخلاق‌مداری یکی از موضوعاتی است که ممکن است در عین اینکه تخلفی قانونی صورت نگرفته باشد فقدان آن از سوی رقبای انتخاباتی و حتی مردمی که درانتخابات شرکت می‌کنند ،باعث شود رقابت سالمی را شاهد نباشیم.در این گزارش با چند نفر از اعضای احزاب کشور صحبت کرده ایم .متاسفانه برخی از احزاب حاضر به گفت‌وگو در این زمینه نشدند.

امروزی ها: هر بار سخن از انتخابات می شود بحث اخلاق در انتخابات نیز مهم می شود.اما چه اتفافی می افتد که گروهی به خود اجازه می دهند در رقابتهای انتخاباتی هر حرفی را بزنند و کنار بروند؟ یا چگونه است فضایی فراهم می شود که برخی بی اخلاقیها صورت می گیرد؟انتخابات فرصتی برای مشارکت مردم است .مشارکت فعال مردم در سرنوشت زندگی اجتماعی شان اتفاق نمی افتد، مگر اینکه افرادی که برای حکومت انتخاب می شوند برآیند همه نیروهای داخل یک کشور و نماینده آنها باشند .چنین موضوعی تنها در سایه برگزاری یک انتخابات سالم اتفاق می افتد.از آنجا که در هر انتخاباتی مردم و انتخاب شوندگان در یک بافت مشترک قرار دارند که قانون آنها را دربر می گیرد مهم ترین عنصر در برگزاری انتخاباتی سالم بی شک رعایت قانون است .اما در عمل ممکن است در روند برگزاری انتخابات اتفاقاتی بیفتد که آن را ناسالم کند یا شرایطی پیش بیاید که مردم احساس کنند مشارکتشان در یک فعالیت انتخاباتی مفید نیست. اخلاق‌مداری یکی از موضوعاتی است که ممکن است در عین اینکه تخلفی قانونی صورت نگرفته باشد فقدان آن از سوی رقبای انتخاباتی و حتی مردمی که درانتخابات شرکت می‌کنند ،باعث شود رقابت سالمی را شاهد نباشیم.در این گزارش با چند نفر از اعضای احزاب کشور صحبت کرده ایم .متاسفانه برخی از احزاب حاضر به گفت‌وگو در این زمینه نشدند.
 
محمد رضا اعتمادیان عضو حزب موتلفه اسلامی در گفت‌وگو با تهران امروز درباره لازمه های یک رقابت انتخاباتی سالم گفت:« با توجه به اینکه در کشور ما با وجود شورای نگهبان، کاندیداهایی که به مردم معرفی می شوند صلاحیت لازم را دارند و به این دلیل ما تا به حال انتخابات سالمی داشته‌ایم. اما با وجود این، انتخاب‌کننده و انتخاب شونده باید شرایطی داشته باشند . کاندیداها باید صلاحیت‌های مورد نیاز را داشته باشند و از طرفی هر کسی بتواند رای خودش را به صندوق بیندازد و کسی نظر خودش را به دیگران تحمیل نکند .ما نباید کاری کنیم که دشمن و سوءاستفاده چی ها انتخابات را نادرست جلوه دهند.در واقع نباید کاری کنیم و حرفی بزنیم که دشمن یک شعار برخلاف نظام را رسانه ای کند.نکته دیگر اینکه نه به خاطر صلاحیت کسی بلکه اگر به خاطر دسته بندیهای سیاسی و گروهی به فردی رای بدهیم چنین رفتاری رقابت را ناسالم خواهد کرد.»
 
 
 
برای پست به هم تعارف کنیم
 
به اعتقاداعتمادیان ،«هوای نفس برخی از کاندیداها ممکن است باعث شود در مورد کاری که نمی‌توانند انجام دهند صحبت کنند» نکته ای که به مرور باعث می‌شود مردم اعتمادشان را از دست بدهند و هر کاندیدای دیگری در مورد برنامه هایش حرف بزند به او با دیده تردید نگاه کنند. از آنجا که رقابت انتخاباتی یک رقابت همه جانبه است و همه افراد جامعه را درگیر می‌کند به نظرمی رسد هم مردم و هم کاندیدا ها باید برای وارد شدن به این عرصه ویژگیهایی داشته باشند ،یعنی همان طور که کاندیداها باید صلاحیت رای آوردن را داشته باشند مردم نیز باید صلاحیت رای دهی را در خودشان با کسب اطلاعات موثق و استفاده از عقلانیت و خرد ایجاد کنند.این موضوع را اعتمادیان اینگونه بیان می‌کند: «هر دو طرف مسئولند ، هر کسی صلاحیت ندارد، نیاید . اگر کاندیدایی می‌داند شخص دیگری رای بیشتری دارد، برود کنار. در واقع ما باید برای پست به همدیگر تعارف کنیم و تا مطمئن نشده ایم کسی مثل ما آن کار را انجام نمی‌دهد وارد صحنه رقابت نشویم.با این اوصاف امیدوارم چند نفر بیشتر به صحنه نیایند.»
 
 
 
عدم گرایش به کانون‌های قدرت و ثروت
 
حمیدرضا ترقی یکی دیگر از اعضای «حزب موتلفه اسلامی» درباره شرایط رقابت انتخاباتی سالم می‌گوید:«دردرجه اول فعالیت قانونمند نامزدها و طرفدارانشان هم در زمینه تبلیغات انتخاباتی و هم در زمینه منطبق بودن شرایط انتخاب شونده با قانون باید مورد توجه قرار گیرد.پرهیز از تخریب و برخوردهای خلاف اخلاق و تقوای سیاسی نکته دیگری است که باید به آن توجه کرد.»
 
به اعتقاد ترقی« عدم سوء استفاده از امکانات و رانت‌های بیت‌المال در تبلیغات، حفظ برابری برای استفاده از امکانات برای تبلیغات به دلیل اینکه طبیعتا برخی از نامزدها به رسانه ها دسترسی بیشتری دارند نیز باید مورد توجه قرار گیرد.»
 
واقعیت آن است که پیروزی در انتخابات برای برنده آن قدرت به همراه خواهد آورد اما اینکه آیا افرادی که به این قدرت دست پیدا می‌کنند آن را بر اساس صلاحیت، شخصیت کاریزماتیک یا به شکلی قانونی به‌دست می‌آورند، یا برای رسیدن به آن از حربه های دیگری استفاده می‌کنند تفاوت ها را ایجاد می‌کند.حمید رضا ترقی در این باره می‌گوید:« عدم گرایش یا اتصال نامزدها به کانونهای قدرت و ثروت یکی از ویژگیهای اصلی رقابت انتخاباتی سالم است، این کانونهای قدرت می‌تواند ابعاد مختلف سیاسی، امنیتی، اقتصادی و اجتماعی داشته باشد و کانونهای ثروت ممکن است در هر دو بخش دولتی و خصوصی وجود داشته باشند که همه این موارد بر معادلات سیاسی موثر هستند.»
 
 
 
احزاب شخص محورند
 
شاید بیشترین عنصری که در جوامع مختلف مردم را به آگاهی و بینش سیاسی می‌رساند و در بین انبوه اطلاعات دریافتی و فعالیت های رسانه ای انتخاب را برای مردم آسان می‌کنند احزاب باشند .«ترقی» درباره نقش احزاب در سالم بودن رقابت معتقد است:« احزاب و گروههای طرفدار باید در چارچوب قانون و بر اساس یک منشور رقابتی سالم فعالیت کنند اما متاسفانه احزاب ما هنوز برنامه محور نیستند و بیشتر بر اساس شخص محوری وارد می‌شوند و در واقع بر اساس شایسته سالاری رفتار نمی‌کنند بلکه مبتنی بر گروه گرایی عمل می‌کنند. مورد دیگر درباره احزاب ،رانت خواری برخی احزاب وابسته به قدرت در عرصه سیاسی است.»
 
شاید بتوان نکته اصلی که فراهم کننده شرایط رقابت سالم انتخاباتی باشد را اخلاق مداری دانست. «حمید‌رضا ترقی» دراین باره می‌گوید: «صداقت و راستگویی نامزدها در بیان دیدگاهها ، سوابق، ایده‌ها و برنامه هایی که برای انجام درآینده دارند و عدم سیاه‌نمایی نسبت به دستاوردهای گذشته و تلاش در جهت ثبات سیاسی کشور از مواردی است که باید به آنها وفاداربود.»
 
به نظر می رسد مردمی‌که می‌خواهند در انتخابات شرکت کنند اگر درباره کاندیدای مورد نظرشان کنکاش و جست‌وجو داشته باشند ،زمینه برای عدم صداقت و راستگویی از بین خواهد رفت.عضو حزب موتلفه در این باره بیان می‌کند:« اگر مردم حضور آگاهانه و مبتنی بر بصیرت و نشاط نداشته باشند، طبیعی است که انتخابات شکل درستی نداشته باشد ،هرچه به سمت عقلانیت و برنامه محوری در تصمیم‌گیری بروند و شناخت درست نسبت به نامزدها داشته باشند و از رفتارهای احساسی دوری کنند رقابت سالم‌تر خواهد بود.» اما مجتبی شاکری از اعضای جمعیت ایثارگران بیشتر به شرایط کشور در عرصه بین المللی توجه دارد و معتقد است:« چون در بین دشمنان ما، انتخابات فرصتی برای شکل دهی فتنه دیگری است ما باید در داخل به گونه‌ای رفتار کنیم و انتخابات را به گونه ای مدیریت کنیم که تهدید دشمن خنثی شود.به همین دلیل آنچه را نباید گفت نگوییم و از گفتن چیزهایی که دل مردم را به درد می‌آورد و نسبت به شرایط و کارآمدی نظام و آینده شان مکدر می‌کند پرهیز کنیم.»
 
قاسم روان بخش از اعضای جبهه پایداری به تهران امروز می گوید: «نامزدهایی که واقعا تشخیص می‌دهند که می توانند کار سنگین اجرایی رئیس جمهوری را انجام دهند، ثبت نام کنند چون در غیر این صورت کسانی‌که تنها برای کسب اسم و رسم کاندیدا می شوند جز اینکه زحمت شورای نگهبان و دولت را زیاد می کنند و ممکن است بعد از تایید نشدن هم برچسب سالم نبودن رقابت را بزنند کاری نمی‌کنند.»«روان بخش» درباره نامزدهایی که تایید صلاحیت می شوند بیان کرد: از آنجا که ممکن است در نظام سمتی داشته باشند نباید برای معرفی خود به بیت المال دستبرد بزنند چون با این کار دو اتفاق می افتد هم کسانی‌که در این شرایط قرار ندارند به لحاظ تبلیغاتی عقب می مانند هم کسانی‌که این امکان را دارند و تقوا اجازه نمی دهد از بیت المال استفاده کنند در شرایط نابرابر قرار خواهند گرفت.به گفته «روان‌بخش» نکته دیگری که باید برای سالم بودن انتخابات رعایت شود پرهیز تایید صلاحیت شده ها از استفاده از پتانسیلهای سرمایه داران و مرفهان بی درد برای تبلیغات است .چرا که وقتی این افراد پول میلیاردی می گیرند رئیس جمهور ملت ایران نخواهند بود بلکه رئیس جمهور همان مرفهان خواهند بود. اتفاقی که در کشورهای غربی در رابطه با کاندیداها و کارتل‌های اقتصادی می افتد.یکی دیگر از نکاتی که باید در نظر گرفت، اخلاق مداری و پرهیز از تهمت زدن و تخریب یکدیگراست. در واقع باید رفتارها به گونه ای باشد که هرکسی به معرفی توانمندیهای خودش بپردازد، نه اینکه تلاش کند ناتوانیهای رقیب را بیان کند و در گفت‌وگوها تقوای سیاسی و الهی داشته باشند .
 
 
 
مردم خودشان هزینه کنند
 
«روان بخش» درباره نقش مردم در سالم برگزار شدن انتخابات گفت:«مردم یکی از بهترین کارهایی که می توانند بکنند این است که نامزد مورد نظر خود را درست شناسایی کنند و بعد برای او تبلیغ سینه به سینه و شفاهی داشته باشند واگر می توانند خودشان برای کاندیدایشان هزینه کنند تا رئیس جمهوری که انتخاب می شود رئیس جمهور خودشان باشد نه قشر مرفه.» روان‌بخش درباره نقش رسانه‌ها معتقد است: رسانه های آنلاین و روزنامه‌ها که بیشتر نخبگان جامعه به آن مراجعه می کنند سعی کنند واقعیت ها را بیان کنند نه اینکه تخریب و توهین کنند.اما در این زمینه تلویزیون به خاطر گستره وسیع تری که به لحاظ پوشش رسانه ای دارد باید رعایت بیشتری داشته باشد.
 
 
 
رسانه ها معلم اخلاق هستند
 
«دکتر سید وحید عقیلی» استاد ارتباطات درباره نقش رسانه ها در برگزاری رقابت انتخاباتی سالم معتقد است: «رسانه ها یک شبه در این زمینه نمی توانند کاری بکنند.هرچند رسانه ها معلم اخلاق هستند اما چون احزاب و دسته جات انتخاباتی خودشان قدرت دارند، در زمان انتخابات کاری به توصیه های رسانه‌ها ندارند و بیشتر منافع خودشان را در نظر می گیرند.به همین دلیل در کنار روشنگری رسانه ها باید عوامل دیگری مثل نظارت قوه قضائیه و سازمانهای نظارتی را مد نظر قرار داد.به اعتقاد دکتر عقیلی تنها کاری که رسانه ها می توانند انجام بدهند نوعی فرهنگ‌سازی مداوم است که باعث شود مردم و نامزدها با اخلاق انتخاباتی عجین شوند.این کار را می شود از راه برگزاری مناظره ها وهمچنین تلاش رهبران فکری به عنوان واسطه بین مردم عادی و رسانه ها انجام داد.»
 
به نظر می رسد برگزاری یک انتخابات سالم بیش از هرچیزی فرآیندی فرهنگی باشد که در دل عملکرد سیاسی یک کشور باید گنجانده شود .این موضوع در کشور ما که ارزشهای اسلامی را سرلوحه فعالیتهای گوناگون خود قرار داده بیش از هر کشور دیگری اهمیت پیدا می کند .به نظر می رسد مردم ،رسانه ها و سیاستمداران ابتدا باید در این زمینه به احساس نیازی دوباره برسند تا اقداماتی که برای فرهنگ سازی در این زمینه انجام می شود موثر باشد.
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: