کد خبر: ۲۹۵۶۵۳
تاریخ انتشار: ۲۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۳:۴۳
نگاهی به فرهنگ پیاده روی در اربعین

فرهنگ و سبکی متعالی از زندگی که امام حسین علیه السلام بر اساس مبانی ناب اسلامی با حرکت عظیم عاشورای سال 61 هجری سنگ بنای آن را استوار نمود، در طول قرون گذشته مجموعه ای از حوادث عظیم را رقم زده است. حوادثی که خط قرمزی انکار ناشدنی میان ریزش ها و رویش ها از مسیر حق طلبی ترسیم نمود و سنگ محکی شد برای آزمودن جانهایی که دم از عدالت...

سرویس جامعه شفاف:  فرهنگ و سبکی متعالی از زندگی که امام حسین علیه السلام بر اساس مبانی ناب اسلامی با حرکت عظیم عاشورای سال 61 هجری سنگ بنای آن را استوار نمود، در طول قرون گذشته مجموعه ای از حوادث عظیم را رقم زده است. حوادثی که خط قرمزی انکار ناشدنی میان ریزش ها و رویش ها از مسیر حق طلبی ترسیم نمود و سنگ محکی شد برای آزمودن جانهایی که دم از عدالت و ظلم ستیزی می زنند.

بخشی از این آزمون در قالب زیارت آرامگاه ایشان در کربلا ظهور و بروز پیدا کرد و بخش دیگری نیز در قالب عدالت خواهی های گروه های مجاهد که در دوره های مختلف تاریخی با تمسک به فرهنگ عاشورا علیه ظلم قیام نمودند، ظاهر شدند. زیارت امام حسین (ع) همواره در طول تاریخ هزینه های فراوانی بر زوار تحمیل می نموده است. سختی راه و هزینه های اقتصادی کمترین آنها بود و شهادت و تهدید سلامت جسم های آنها بیشترین هزینه.

بر اساس نقل های تاریخی نخستین زیارت رسمی از آرامگاه امام (ع) در روز اربعین سال 61 هجری، چهل روز پس از شهادت ایشان صورت گرفت. این سنت با این زیارت پایه ریزی شد و به تدریج در طول تاریخ یکی از زمان های مطرح در زیارت امام حسین (ع) به روز اربعین اختصاص یافت. علامه مجلسی به همین نکته اعتقاد دارد و زیارت جابر بن عبدالله انصاری، چهل روز پس از شهادت امام (ع) را یکی از دلایل اصلی این سنت می داند؛ اما در عین حال بیان می کند این سنت وجوه مخفی دیگری نیز دارد که بر ما پوشیده است.

ابوریحان بیرونی هم در نظری، اهمیت زیارت امام (ع) در روز اربعین را ملحق شدن سر مطهر ایشان به پیکر می داند که توسط سپاه عمر بن سعد از بدن ایشان جدا شده بود. در این روز یعنی در 20 صفر سال 61 هجری سر و پیکر مطهر هر دو در کنار یکدیگر قرار می گیرند. زیارت امام (ع) در روز اربعین هر علت و عللی که داشته باشد در هر صورت یکی از پنج نشانه اصلی مومن است که در روایتی توسط امام حسن عسکری علیه السلام بدان تاکید شده است.

پیاده روی از نجف تا کربلا به طوری که 3 روز قبل از روز اربعین آغاز شود و هم زمان با اربعین، زوار به کربلا برسند، از حدود 200 سال پیش در زمان حیات شیخ مرتضی انصاری، فقیه عالی قدر شیعه وجود داشته است. اگر چه نمی توان ادعا نمود که پیش از آن نیز این سبک از پیاده روی به منظور زیارت در ایام اربعین وجود نداشته است؛ اما آنچه که در میان اسناد تاریخی در دست است، این سنت به زمان شیخ انصاری نسبت داده می شود که پس از او نیز در چند دهه بعد، توسط شیخ میرزا حسین نوری تداوم یافته است. این حرکت تاریخ ساز در حالی که در آن مقطع با تعداد معدودی از زوار صورت می گرفت که شاید بیش از 50 نفر نیز نبودند. این مهم به مرحله ای از رشد و تعالی رسید تا امروز با وسعتی 20 میلیونی، از جان های تشنه مردمان مذاهب و ملیت های مختلف بسط بیابد.

روی آوردن توده های مردمی به پیاده روی اربعین ریشه در خفقان ها و آتش افروزی های حکام ظالم در دوره های تاریخی نیز داشته است. رابطه محبت آمیز میان امام حسین (ع) و فطرت انسان ها، رابطه ای ذاتی است. از این رو هر گاه در تاریخ، سیاست بازان و عوامل ظلم، برای جلوگیری از الهام بخش شدن زیارت امام (ع) برای عدالت خواهی ها، مانع از زیارت مرقد امام (ع) می شدند و زوار برای مقابله با آنها اصرار بیشتری می ورزیدند.

در زمان متوکل، خلیفه جابر عباسی فشار زیادی بر زوار آرامگاه امام حسین (ع) ایجاد شد. متوکل دهمین خلیفه عباسی است که از سال 232 تا 247 به مدت 15 سال بر سرزمین های اسلامی حکمرانی کرد و یکی از سخت ترین دوران تاریخ را برای شیعیان رقم زد. تخریب کامل بارگاه امام حسین (ع) در سال 236 هجری و ایجاد بازرسی های متعدد در دروازه های ورود به کربلا برای زوار، برخی از اقدامات اوست. متوکل دستور داده بود مانع زیارت زوار شوند و حتی شکنجه هایی از قبیل قطع دست و پا را شرط زیارت امام حسین (ع) قرار داده بود؛ هر چند علی رغم این تهدیدها، نقل های فراوانی در تاریخ ثبت شده که زائران علی رغم این تهدیدها و هزینه های جانی، باز هم به زیارت امام (ع) می شتافتند.

در دوره آل بویه در قرن چهارم هجری رفته رفته با توجه به گرایشات شیعی امرای آل بویه، عزاداری برای امام حسین (ع) و سفر آزادانه به کربلا رسمیت پیدا کرد و پایه های این فرهنگ به طور سراسری در سرزمین های اسلامی روییدن گرفت. این روند با وقفه های مقطعی در دوران مختلف تاریخی پیگیری شد تا در سده های معاصر به یک شکوفایی جهانی دست یافت. آخرین وقفه برای این سنت در دوره حکومت صدام از سال 1358 تا سال 1381 شمسی است که با سرنگون شدن حکومت وی در طول 12 سال گذشته این سنت به شکل چشم گیر و زاید الوصفی احیا شده است.

در طول این سال ها فرهنگ پیاده روی برای زیارت اربعین گستره ای به وسعت جهان پیدا کرده و به کمک رسانه های جمعی، علی رغم سانسورهای شدیدی که در این زمینه در رسانه های غربی صورت می گیرد، این حرکت عظیم در تمام جهان مخابره می شود. حضور ملیت ها و مذاهب گوناگون در این راهپیمایی در زمانی که امنیت عراق توسط گروهک تروریستی داعش تهدید می شود، علاوه بر یک اقدام مذهبی و اعتقادی، پیامی به عنوان یک اجتماع عظیم سیاسی نیز به جهان خواهد رساند.
منبع: هفته نامه رفسنجان استان کرمان

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۲
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
علی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۴:۱۳ - ۱۳۹۳/۰۹/۲۳
0
0
اگر 10 در صد این جمعیت که خداوند متعال حفظشان کند داوطلبانه بطرف شهرهای اشغالی داعش فقط پیاده روی میکردند. چه حالی میداد و داعشی ها چه حالی میشدند.
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۰۸:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۹/۲۹
0
11
آقا شما شمردید که می گی 20 میلیون نفر بودند