کد خبر: ۴۳۷۰۲۹
تاریخ انتشار: ۱۵ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۵:۳۷
ارغوان فرزین معتمد
چندی پیش مطلبی در رسانه ها در ارتباط با بیانیه گروهی از کنشکران اجتماعی در مخالفت با اجرای طرح اشتغال فراگیر منتشر شد که منتقدان مذکور ترجمان این طرح را کارورزی دانسته اند. نکته جالب توجه در هنگام مطالعه این بیانیه انتقاداتی بود که هیچ یک به طرح کارورزی وارد نبود و به طور منطقی این سوال را ایجاد می کرد که چطور برخی بدون اطلاع از جزییات یک طرح و با استفاده از فضای اطلاعاتی آزاد موجود نسبت به ایجاد نا امیدی در جامعه اقدام می نمایند. به یاد داستان معروف فیل در تاریکی مولانا افتادم که در آن هر فرد بدون آنکه بتواند درک درستی از فیل به دلیل ناتوانی در دیدن آن داشته باشد، تعبیری اشتباه و مبتنی بر درک خود از فیل داشت. 
به این منظور و با عنایت به اینکه بخشی از رسالت دولت ها، کمک به شفاف سازی در خصوص طرح ها و برنامه های دولتی است، ضروری است در مورد طرح اشتغال فراگیر و به ویژه طرح کارورزی توضیحات فنی لازم ارایه گردد تا به شفاف سازی اذهان در خصوص این طرح کمک نماید. این نوشتار بر آن است تا فارغ از هر گونه جهت گیری، صرفا به لحاظ فنی ضرورت اجرای طرح هایی نظیر کارورزی را تشریح نماید.چرا که به نظر میرسد منتقدان طرح بیش از آنکه دلایل منطقی و علمی لازم برا مخالفت با اجرای طرح را بیان نمایند صرفا به مخالفت مبتنی بر درک نادرست از طرح اشتغال دولت و شرایط اقتصادی کشور پرداخته اند. 
پیش از هر چیز ضروری است اشاره شود برنامه اشتغال فراگیر مشتمل بر ده طرح است که از سمت عرضه نیروی کار تا تقاضای نیروی کار را پوشش می دهد. طرح های این برنامه از ارتباط منطقی با یکدیگر برخوردار بوده و متناسب با شرایط بازار کار ایران تدوین شده و طرح کارورزی یکی از این ده طرح است. 
بررسی دقیق بازار کار ایران و تحلیل های مربوط به آن نشان می دهد که نرخ بیکاری برای جمعیت بالای 25 سال در کشور، 9 درصد است. لیکن وقتی نرخ بیکاری در گروه های مختلف سنی و تحصیلی تفکیک شود، بیشترین نرخ مربوط به گروه کمتر از 25 سال و در گروه تحصیلی کارشناسی است که حدود 52 درصد می باشد. در همین گروه سنی نرخ بیکاری افراد با مدرک تحصیلی کاردانی حدود 34 درصد بوده است. زمانی که گروه تحصیلی کارشناسی در رده سنی بیش از 25 سال مورد بررسی قرار می گیرد، ملاحظه می شود که نرخ بیکاری این گروه به 17 درصد کاهش می یابد. 
بررسی آمار و ارقام فوق و تحلیل های دقیق در این حوزه نشان می دهد که یکی از چالش های عمده در بازار کار کشور و در سمت عرضه نیروی کار، مهارت ناکافی جویندگان کار و به ویژه افرادی است که برای اولین بار وارد بازار کار می شوند. تحلیل های انجام شده در این حوزه نشان می دهد،  زمانی که گروه های دارای مدرک کارشناسی به سن بیش از 25 سال می رسند و تا اندازه ای به تجربه ایشاندر فضای کار اضافه می شود، نرخ بیکاری ایشان به طرز قابل ملاحظه ای کاهش می یابد. بنابراین یکی از مشکلات جدی در سمت عرضه نیروی کار، مهارت اندک جویندگان کار در بدو ورود به بازار کار است. 
از سوی دیگر باید توجه داشت که در شرایط فعلی اقتصاد کشور که دستیابی به رشد و رونق اقتصادی یکی از ضروریات آن است، تزریق منابع مالی می بایست هدفمند باشد. به عبارتی به جای پرداخت مبالغی در شکل یارانه غیر مشروط که می تواند در بلند مدت منجر به تورم و بیکاری بیشتر گردد، هرگونه پرداختی از سوی دولت می بایست هدفمند و در راستای حل مشکلات اقتصادی موجود باشد. بنابراین در طرح کارورزی دولت پرداخت مبلغی به صورت ماهانه به کارورز را در طول دوره کارورزی تقبل کرده است تا علاوه بر کمک به ارتقا مهارت گروه های هدف به افزایش قدرت خرید این گروه و در نتیجه کمک به رشد ارزش افزوده در کشور کمک نماید. به این ترتیب مساله مهارت آموزی، ایجاد ارزش افزوده هم زمان هدفگذاری شده است. علاوه بر این به منظور افزایش احتمال جذب کارورزان در بازار کار، دولت برنامه مشوق های بیمه کارفرمایی را برای تشویق کارفرمایانی که نسبت به جذب کارورزان بدون ریزش نیروی قبلی اقدام نمایند، در نظر گرفته است. 
به طور خلاصه در چنین شرایطی سیاستگذار چند موضوع را همزمان مد نظر داشته است: 
1- اتخاذ سیاست ها و برنامه هایی مبتنی بر ارتقا مهارت جویندگان کار در سمت عرضه نیروی کار (نظیر کارورزی و مهارت آموزی در محیط کار واقعی)
2- اتخاد سیاست ها و برنامه هایی مبتنی بر جذب نیروهای مهارت دیده در بنگاه های اقتصادی و یا ایجاد کسب و کارهای نوین توسط مهارت آموختگان به منظور ایجاد اشتغال و پایداری آن ( نظیر برنامه مشوق های بیمه کارفرمایی برای واحدهایی که کارورزان را جذب نمایند و برنامه هایی نظیر طرح توسعه کسب و کار اشتغال محور دولت در راستای توسعه کسب و کارها متناسب با مزیت های منطقه ای کشور و ایجاد فرصت برای جذب مهارت آموختگان در این کسب و کارها) 
3- اتخاذ سیاست ها و برنامه هایی مبتنی بر افزایش ارزش افزوده اقتصادی از طریق توانمندسازیو پرداخت مبلغ به جویندگان کار فاقد مهارت ( برنامه هایی نظیر پرداخت مبلغی به کارورز در حین آموزش در محیط کار از سوی دولت) 
نکته مهم در اجرای طرح هایی نظیر کارورزی، مهارت آموزی در محیط کار واقعی و مشوق های بیمه کارفرمایی اینجاست که در این طرح ها تمهیدات لازم برای جلوگیری از ریزش نیروی کار موجود بنگاه ها تعیین شده است. به این ترتیب تنها بنگاه ها و جویندگان کاری که از شرایط تعیین شده در طرح برخوردار باشند، می توانند از مزیات طرح بهره مند شوند. نوع قراردادی که واحد پذیرنده با کارورز منعقد می نماید از جنس قرارداد آموزشی است و کارفرما نمی تواند در انجام امور رسمی و حقوقی مربوط به واحد خود از کاروزان استفاده نماید . 
در پایان مجددا اشاره می شود که طرح کارورزی یکی از ده ها طرح وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و در کنار سایر طرح ها می تواند به ایجاد اشتغال در کشور کمک نماید. در کنار این طرح که سمت عرضه بازار کار را مورد هدف قرار داده است، طرح هایی در سمت تقاضای بازار کار نظیر طرح توسعه کسب و کارهای اشتغال محور تعریف شده است که با اجرای هم زمان این طرح ها نه تنها جویندگان کار از مهارت لازم برای ورود به بازار کار برخوردار می شوند بلکه می توانند در کسب و کارهای مختلف جذب و یا نسبت به ایجاد کسب و کارهای نوین اقدام نمایند. اگرچه هر طرحی کامل نیست و نیازمند اصلاح مداوم است، لیکن انتقاد در خصوص طرح های مختلف می بایست انتقاد سازنده و مبتنی بر دلایل فنی موجه باشد. در غیر اینصورت هجمه انتقادات غیرسازنده منجر به ایجاد نا امیدی در فضای جامعه خواهد شد که به مراتب آثای تخریبی آن بیش از اجرای ناموفق یک طرح است.

مطالب مرتبط
برای دریافت جدیدترین بسته اخبار روز اینجا کلیک کنید
نام:
ایمیل:
* نظر:
چند رسانه ای صفحه خبر
پرطرفدارترین عناوین