کد خبر: ۴۸۲۱۹۵
تاریخ انتشار: ۲۱ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۰:۳۶

رفع خوردگی روی باطری، دمای کار خودرو، خاموش کردن لوازم برقی خودرو هنگامی که موتور خاموش است و پرهیز از سفرهای کوتاه پیاپی، از عوامل موثر در دوام شارژ باتری خودرو است.

به گزارش شفاف، باطری از اجزای مهم خودروهای امروزی، و وظیفه اصلی آن تامین برق استارت است که به روشن شدن موتور می‌انجامد. امروزه در خودروها از باطری‌های سربی-اسیدی (Lead-acid battery) استفاده می‌شود که قابل شارژ هستند. این باطری‌ها انرژی شیمیایی را به انرژی الکتریکی تبدیل و برق مورد نیاز بخش‌های مختلف خودرو را تامین می‌کنند. گرچه حدود 160 سال از اختراع باطری سربی-اسیدی می‌گذرد، کارایی مطلوب و کم‌هزینه بودن آن سبب شده است تا همچنان جایگاه بی‌مانند خود را حفظ کند.

اکثر باطری‌های سربی-اسیدی کنونی در شرایط عادی 3 تا 5 سال کار می‌کنند. منظور از شرایط عادی شرایطی است که در آن باطری کاملا شارژ و به سیستم شارژ پایدار و پیوسته خودرو متصل باشد، دمای کار خودرو نه زیاد بالا و نه خیلی پایین باشد، و برق لوازم برقی داخل خودرو نیز (هنگامی که موتور خاموش است) از باطری تامین شود.

مهم‌ترین علت خالی شدن تدریجی شارژ باطری، بدنگهداری و بی‌توجهی به آن است که ممکن است عمر باطری را به 2 تا 4 سال کاهش دهد و اگر بی‌توجهی از حد فراتر رود، بعید نیست باطری حتی کمتر از این‌ها عمر کند. ضرورت برخورداری از باطری سالم و نیز هزینه‌های تعویض باطری ما را بر آن می‌دارد تا در پی راه‌کارهایی باشیم که بر عمر آن می‌افزایند. برای این منظور راه‌کارهای ساده‌ای توصیه شده است که با کمی توجه و حوصله به‌راحتی قابل انجام است. 

 

باطری خودرو را تمیز نگه دارید و خوردگی‌های آن را پاک کنید

گاهی روی سطح باطری و به‌ویژه اطراف پایانه‌ها یا قطب‌های آن را (terminal) جِرم‌ سفید و سبزرنگی می‌پوشاند که ناشی از نشت تدریجی هیدروژن از اسید داخل باطری است. تجمع این مواد را اصطلاحاً خوردگی باطری می‌نامند.

باطری تمیز و عاری از خوردگی، بهتر کار می‌کند. اما اگر خوردگی‌ها به‌خصوص در اطراف پایانه‌های باطری زیاد باشد، برق باطری درست به کابل‌ها نمی‌رسد. بهتر است دست‌کم یک بار در سال پیش از فرارسیدن فصل گرما باطری را وارسی و در صورت وقوع خوردگی، آن را پاک کنید. اگر با هر بار تعویض روغن موتور، باطری را هم بررسی کردید که چه بهتر.

مواد حاصل از خوردگی را می‌توان با سابیدن برس سیمی یا اسفنج زبر پاک کرد. دقت کنید که خوردگی‌ها را به‌سمت مخالف خود بسابید تا ذرات آن روی چشم یا صورت‌تان نپاشد. برای تمیز کردن خوردگی پایانه‌ها و محفظه باطری، مواد تمیزکننده خاصی تولید شده‌اند که می‌توان از بازار تهیه کرد، اما خود شما هم می‌توانید با ساخت محلول شیمیایی ساده‌ای متشکل از آب و جوش شیرین که به‌ نسبت 50-50 با هم مخلوط شده‌اند، باطری‌ را تمیز کنید. این مایع قلیایی، با خوردگی‌های اسیدی روی سطح باطری واکنش شیمیایی می‌دهد و آن را خنثی می‌کند. پس از آن، کافی است باطری را با آب خالی بشویید و بعد آن را با پارچه خشک کنید. بهتر است در پایان، محل خوردگی‌های سابق را وازلین بمالید تا از فرسایش آن در آینده جلوگیری شود. پس از پاک کردن باطری، بست‌های آن را محکم کنید و استارت بزنید. احتمالا خواهید دید که باطری بهتر عمل می‌کند یا باطری‌ای که فکر می‌کردید کارش تمام است دوباره به کار می‌افتد. برای اینکه از تجمع مجدد خوردگی روی باطری جلوگیری کنید می‌توانید از اسپری‌های مخصوصی که برای این منظور تولید شده‌اند و یا از حلقه‌های محافظ‌ پایانه باطری استفاده کنید. اما اگر خوردگی روی باطری خیلی زیاد است احتمالا باید از خبره‌های این کار کمک بخواهید.

ضمنا روی سطح فوقانی باطری نباید روغن یا گردوخاک زیادی بنشیند. در غیر این‌صورت احتمال بروز جریان‌ آنی بین قطب‌ مثبت و منفی باطری افزایش می‌یابد و به تبع آن باطری زودتر شارژ خالی می‌کند.

 

از سفرهای کوتاه پیاپی، بپرهیزید

استارت زدن‌های پیاپی برق زیادی از باطری می‌گیرد و به آن فشار می‌آورد. برای جبران برق از دست رفته، موتور خودرو باید مدتی کار کند تا با تبدیل انرژی مکانیکی آن به انرژی الکتریکی، باطری مجددا شارژ شود. اما سفرهای کوتاه و پیاپی فرصت نمی‌دهد باطری کامل شارژ شود. درنتیجه، باطری مدام در حالت شارژ می‌ماند و این باعث لایه‌لایه شدن اسید درون آن می‌شود. محلول الکترولیتی باطری حاوی اسید سبکی است که نیمه فوقانی محلول را تشکیل می‌دهد. در نیمه پایینی نیز نوعی اسید سنگین خانه کرده است. در صورتی که فرآیند شارژ بیش از حد تداوم یابد، لایه اسید سبک صفحات را می‌خورد و به‌ناچار اسید سنگین بار تامین برق را به دوش می‌کشد و این کار به کاهش عمر باطری منجر می‌شود، حتی اگر آزمایش‌های دوره‌ای، باطری را سالم نشان دهد.

پس هرچه کمتر استارت بزنید، کمتر از باطری کار می‌کشید. اگر لازم است طی روز چندین بار از خودرو استفاده کنید، به‌جای آن‌که پس از هر سفر کوتاه خودرو را خاموش و پس از مدتی مجددا روشن کنید، بکوشید چند سفر را در هم ادغام کنید تا اتومبیل کمتر استارت بخورد.

 

باطری خودرو را از گرما و سرمای شدید دور نگه دارید و آن را عایق‌بندی کنید

دمای مطلوب برای باطری سربی-اسیدی 19 تا 32 درجه سانتی‌گراد است. باطری‌های سربی-اسیدی صفحه‌هایی از جنس سرب و دی‌اکسید سرب دارند که درون جعبه‌ای پلاستیکی و در مخلوطی از آب و اسید سولفوریک شناور است. این محلول الکترولیتی به الکترون‌ها اجازه می‌دهد تا بین صفحات جریان یابند و برق تولید کنند. عوامل مختلفی بر این واکنش شیمیایی تاثیر می‌گذارند که دما از مهم‌ترین آن‌هاست. هوای بسیار گرم سرعت واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد و از عمر باطری می‌کاهد. سرمای شدید نیز قدرت باطری را تا حد چشمگیری کاهش می‌دهد. به همین سبب است که برخی باطری‌ها را با روکش‌های عایق دما می‌پوشانند.

برای این منظور می‌توانید از کیت‌های عایق‌بندی استفاده کنید. روکش‌های عایق، باطری را در زمستان گرم، و در تابستان خنک نگه می‌دارند و به افزایش عمر باطری کمک می‌کنند. روکش‌های عایق معمولا در برابر اسید و نیز در برابر گرما مقاوم هستند و گرچه باطری را می‌پوشانند اجازه می‌دهند هوا تهویه شود. اگر لازم است باطری جدیدی بخرید، دقت کنید اندازه آن کمی کوچک‌تر باشد تا بتوانید در صورت نیاز روی آن روکش بکشید بی‌آنکه در محل نصب باطری جا کم بیاورید. باطری کوچک با روکش عایق معمولا بیش از باطری بزرگ بدون روکش عمر می‌کند.

 

وقتی موتور خاموش است، لوازم برقی خودرو را روشن نگذارید

وقتی موتور در حال کار است، برق خودرو از طریق دینام تامین می‌شود و باطری هم شارژ می‌شود. اما اگر موتور خاموش باشد لوازم برقی داخل خودرو مستقیما از باطری نیرو می‌گیرند و در صورت تداوم این کار، برق باطری به‌مرور ته می‌کشد. البته روشن کردن رادیو، چراغ‌ها با برف‌پاک‌کن برای مدتی کوتاه در این حالت ایرادی ندارد اما روشن گذاشتن درازمدت آن‌ها برای باطری مضر است. بعضی خودروها هشداردهنده‌هایی دارند که اگر فراموش کردید لوازم برقی خودرو را خاموش کنید به شما هشدار می‌دهند. اگر در شرایط خاصی لازم بود لوازم برقی خودرو را روشن نگه دارید، هر چند دقیقه یک‌بار موتور را روشن کنید تا خودرو مدتی هرچند کوتاه درجا کار کند. البته این کار نیز نباید عادت شود، چون در ادامه خواهید خواند که استارت‌ زدن‌های پیاپی شارژ باطری را خالی می‌کند و شارژ کردن پیاپی باطری نیز ممکن است از عمر آن بکاهد.

 

خودرو را مدت زیادی خاموش و بی‌استفاده رها نکنید

اگر موتور خودرو مدتی طولانی خاموش بماند باطری شارژ خالی می‌کند. لذا اغلب توصیه می‌شود که هر چند وقت یک‌بار آن را روشن کرده و خودرو را برانید. اگر قرار است خودرو بیش از دو یا چند هفته خاموش بماند بد نیست به فکر شارژر باشید تا در صورت نیاز از آن استفاده کنید. بهتر است باطری را در محلی با دمای مناسب نگه دارید و گاهی آن را شارژ کنید تا آماده کار باشد. باطری کاملا شارژ شده، چه در صورت سفرهای کوتاه و متعدد و چه در صورت بیکاری‌های چندهفته‌ای، دوام بیشتری دارد.

 

از امنیت باطری خودرو مطمئن شوید

اطمینان یابید که باطری در جای خود محکم است و نمی‌لرزد. لرزش باطری ممکن است آن را معیوب کند و یا با ایجاد اتصال کوتاه به خودرو هم آسیب بزند. پایانه‌های باطری را مرتبا وارسی کنید زیرا اگر اتصالات‌شان محکم نباشد مشکل ایجاد می‌کند.

 

مرتبا موتور خودرو را وارسی کنید

اگر موتور خودرو شرایط خوبی نداشته باشد، ممکن است به باطری فشار وارد کند و از دوام آن بکاهد. بررسی منظم موتور کمک می‌کند تا باطری بیشتر و بهتر کار کند.

دست‌کم یک بار در ماه باطری را وارسی کنید. همانطور که پیش‌تر گفته شد، خوردگی‌های ناشی از انتشار هیدروژن از اسید باطری و تجمع رسوبات آن حول پایانه‌ها اتصال بین باطری و و اجزای خودرو را به‌مرور مختل می‌کند. این خوردگی‌ها قابل رفع هستند، اما بهتر است باطری مرتبا وارسی شود تا همیشه تمیز بماند و لازم نباشد با صرف وقت و هزینه، لایه‌های ضخیم خوردگی را یک‌باره تمیز کنید.

 

و توصیه‌ای مهم: رعایت نکات ایمنی و کمک گرفتن از متخصص در صورت لزوم

هرگاه با باطری خودرو سروکار داشتید نکات ایمنی را رعایت کنید. همیشه عینک مخصوص به چشم بزنید و زیورآلات فلزی را از خود بکنید. خوب است پیراهن یا بلوزتان آستین بلند باشد تا اگر اسید باطری به اطراف پاشید، دست‌تان آسیب نبیند. و توصیه مهم دیگر اینکه اگر کلا با مسائل فنی خودرو آشنا نیستید، بهتر است آن را به متخصص مربوطه بسپارید.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: