کد خبر: ۵۲۰۱۵۷
تاریخ انتشار: ۱۱ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۳:۰۴

تقلب در حسابداری همواره یکی از نگرانی‌های صاحبان شرکت‌ها و موسسه‌هایی است که با صورت‌ها و گزارش‌های مالی در سطوح عمده‌ای سروکار دارند. در این میان برای جلوگیری از مقاصد متقلبانه می‌توان دست به دامان هوش مصنوعی شد. در این مطلب می‌توانید مزایا و معایب استفاده از این تکنولوژی‌ها را در خصوص جلوگیری از تقلب در سیستم‌های حسابداری مطالعه کنید

تقلب در حسابداری یکی از موضوعاتی است که هر سیستمی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند تا مبادا گرفتار آن شود. بر همین اساس شرکت‌ها به روش‌هایی متوسل می‌شوند که بتواند تا حد ممکن این تخلفات را کاهش دهند. از سویی دیگر تکنولوژی‌های هوش مصنوعی بازارهای دنیا را تسخیر کرده است؛‌ پس چرا از این تکنولوژی‌ها در راستای جلوگیری از تقلب استفاده نکنیم؟

 

انجمن بازرسان رسمی تقلب آمریکا طی یک همکاری با شرکت SAS (که تولیدکننده نرم‌افزارهای تحلیلی است) گزارشی ارائه داده است که بر طبق آن پیش‌بینی می‌شود ۲۵ درصد شرکت‌ها و موسسه‌های فعال در سراسر جهان تا یک الی دو سال آینده در کسب‌وکار خود از تکنولوژی‌های مرتبط با هوش مصنوعی استفاده خواهند کرد. هدف آن‌ها از این کار جلوگیری از تقلب در حسابداری است. البته هم‌اکنون ۱۳ درصد شرکت‌های مذکور از این فناوری‌ها و الگوریتم‌های یادگیری ماشین بهره می‌برند. این امر خود مهر تاییدی است بر گسترش استفاده از این فناوری‌ها طی دو سال آینده.

البته ناگفته نماند که پیشرفت‌های چشم‌گیر تکنولوژی در کنار مزایایی که دارند، فرصت‌های خوبی هم در اختیار متقلب‌ها قرار می‌دهند. متخلفان همیشه می‌توانند راهی را برای استفاده‌های نادرست از تکنولوژی پیدا کنند و در این راه قربانیان جدیدی را کشف می‌کنند و مورد هدف قرار می‌دهند. در نتیجه افراد و شرکت‌هایی که به فکر مبارزه با تقلب در حسابداری هستند باید از تسلط بر استانداردهای حسابداری مطمئن باشند. آن‌ها باید از تکنولوژی‌های روز بهره برند تا بتوانند به شکلی موثرتر تهدیدهای جدید را شناسایی و از بروز خطر جلوگیری کنند. اما مهم این است که تشخیص دهیم باید از کدام تکنولوژی برای مقابله با تقلب در حسابداری بهره ببریم.

از همین  رو کوشیده‌ایم تا در مقاله حاضر برای اراده اطلاعات به شرکت حسابداری ، مزایا و معایب بهره‌گیری از هوش مصنوعی را در راستای مقاصد مثبت و به منظور جلوگیری از تقلب در حسابداری بررسی کنیم تا به این ترتیب خود را برای استفاده از این ابزار و امکانات آماده کنیم.

بررسی مزایای استفاده از هوش مصنوعی در تشخیص تقلب در حسابداری

اگر در صورت‌های مالی، اطلاعات یا گزارشات نادرست (چه عمدی و چه سهوی) درج شود، این اتفاق یک امر جدی محسوب می‌شود. جلوگیری از وقوع چنین مسئله‌ای باید هم از دیدگاه عملی و هم‌از منظر صدماتی که ناشی از رسوایی‌های مالی هستند مورد توجه قرار گیرد. تکنولوژی‌های هوش مصنوعی در این زمینه می‌توانند ابزار مفیدی باشد که مزایای خوبی نیز دارند. در ادامه می‌توانید این مزایا را مطالعه کنید.

 

1-           تشخیص  وجود تقلب‌های جاری

تا کنون هرچه تحقیق و بررسی در خصوص مکانیزم‌های تقلب در حسابداری انجام شده، تئوری بوده است. این بررسی‌ها تا حد زیادی در شرکت‌های خدمات مالی صورت گرفته است. این تئوری‌ها به دلایل احتمالی سوءاستفاده در سیستم‌های حسابداری اشاره می‌کند که بیشتر در راستای دریافت شرایط بهتر برای معاملات بهتر صورت می‌پذیرد.

در این میان گزارش‌های نادرست اطلاعات مالی در خصوص شرکت‌های حاضر در بورس از حساسیت بیشتری برخوردار هستند. چرا که این امر موجب انحراف در امر تصمیم‌گیری می‌شود و تخصیص نادرست منابع مالی را در پی دارد. در دنیای واقعی و کسب‌وکارهای حقیقی چنین اطلاعات و گزارش‌های نادرستی می‌تواند ریسک‌پذیری افراطی را در پی داشته باشد که سرمایه‌گذار از آن بی‌اطلاع است. زمانی که چنین مخاطراتی فاش شود، ممکن است ناخواسته به رکود اقتصادی منتهی شود.

دخل‌وتصرف عامدانه در گزارش‌ها، کلاه‌برداری محسوب می‌شود. اگر این امر به صورت متوالی رخ دهد عواقبی جدی نظیر فروپاشی بازار کاملا محتمل است. متدهای به کار رفته در الگوریتم یادگیری ماشین و تکنولوژی‌های هوش مصنوعی می‌توانند منجر به شناسایی تقلب‌های جاری در صورت‌ها و گزارشات مالی شوند.

2-           پیش‌بینی تقلب‌های محتمل

تئوری تقلب در سالیان اخیر با پیشرفت‌های چشمگیری مواجه بوده است. در این تئوری‌ها از مدل‌های آماری استفاده می‌شود تا وجود تقلب در صورت‌های مالی شناسایی شود. هم‌چنین شرکت‌هایی که امکان دارد از چنین صورت‌های متقلبانه‌ای بهره برند نیز در این میان مشخص خواهند شد.

این تئوری‌ها منجر به شناسایی مواردی می‌شوند که به لحاظ آمار تاریخی، ارتباطی با وقوع تقلب در حسابداری دارد. به عنوان نمونه مطالعات موردی در خصوص برآوردهای اختیاری حسابداری صورت گرفته است که مربوط به اصلاحات سود سهام مدیریت است. این برآوردها معمولا با تقلب در حسابداری ارتباط دارد. اما هم‌چنان متغیرهای فراوانی وجود دارند که باید به منظور بهبود عملکرد پیش‌بینی تقلب در چنین تئوری‌هایی شناسایی شوند.

استخدام حسابدار در تهران را در سایت محاسبان تلاشگر خبره ببینید.

به همین ترتیب دومین هدف تکنولوژی‌های هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای جدید، پیش‌بینی وقوع تقلب است. اکثر مدل‌های کنونی فاقد چنین قابلیتی هستند. تشخیص تقلب‌های موجود برای حسابرسی لازم است اما شناسایی شرکت‌هایی که احتمال دارد دست به تقلب بزنند نیز در این راستا مهم است.

 با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین و دامنه‌ای وسیع از متغیرها، نرم‌افزارها قادر خواهند بود قدرت پیش‌بینی خود را افزایش دهند. به همین دلیل است که این نرم‌افزارها برای پیش‌گیری از تقلب در حسابداری مفید و کارآمد هستند.

در سالیان اخیر، تعدادی فریم‌ورک هوش‌ مصنوعی بر اساس تئوری‌های قدیمی ایجاد شد‌ه‌اند.؛ اما فریم‌ورک‌های جدیدی مانند Kondo و SAS به کمک مجموعه‌ داده‌های گسترده‌ای طراحی شده‌اند و بر این اساس عملکرد تشخیصی مطلوب‌تری دارند. این فریم‌ورک‌ها بر خلاف مدل‌های قبلی، می‌توانند وقوع تقلب‌های احتمالی را هم پیش‌بینی کنند. این مدل‌ها بر سهام‌داران، کارکنان و تراکنش‌های بانکی متمرکز هستند.

بیشتر بخوانید:

بهترین شرکت های حسابداری ایران

معایب بهره‌گیری از هوش مصنوعی در تشخیص تقلب در حسابداری

درست است که به کمک تکنولوژی‌های هوش مصنوعی می‌توان امور زیادی را انجام داد، اما نباید فراموش کرد که این ابزار ساخته دست بشر هستند. از همین رو معایبی نیز دارند. این معایب عبارت‌اند از:

1-           لزوم به‌روز‌رسانی مستمر

مدل پیش‌بینی چنین الگوریتم‌هایی بر اساس شرایط اقتصادی موجود و استانداردهای حسابداری بنا شده است. از همین رو در صورت وقوع شیوه‌‌های متقلبانه جدید یا تغییر استانداردهای حسابداری، مدل فعلی ممکن است توانایی تشخیص یا پیش‌بینی را در این خصوص نداشته باشد. به همین دلیل است که بر کنترل مستمر بازده فریم‌ورک هوش‌ مصنوعی بسیار تاکید می‌شود و الگوریتم آن به فراخور شرایط و استانداردهای جدید بازنویسی می‌شود.

2-           استفاده قانون‌شکنان از این الگوریتم‌ها

الگوریتم‌ها می‌توانند در اختیار متخلفان نیز قرار گیرند. قانون‌شکنان ممکن است راهی برای دور زدن برنامه بیابند. به همین دلیل همیشه به تکنیک‌های امنیتی قدرتمندی نیاز داریم تا از وقوع چنین اتفاقاتی مصون باشیم.

سخن پایانی

هوش مصنوعی قطعا می‌تواند تا حد زیادی در تشخیص و پیش‌گیری از وقوع تقلب در حسابداری مفید باشد. اما باید به این نکته نیز توجه کرد که این الگوریتم‌ها توسط انسان نوشته شده‌اند و به استانداردهای حسابداری وابسته هستند. از همین رو در کنار تمام مزایایی که دارند نیازمند به‌روزرسانی دائمی و امنیت بالا هستند.

 

*رپورتاژ آگهی

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: