خشم پدیدهای طبیعی بوده و مانند سایر احساسات نشانه سلامت، تندرستی و عواطف انسانی است. اما هنگامی که از کنترل خارج شود میتواند به حسی مخرب و ویرانگر تبدیل شده و پیامدهای ناگواری در روابط شخصی و در تمامی عرصههای زندگی به وجود آورد.
ایسنا: منطقه فارس، بیشتر افراد خشم را در زندگی تجربه کردهاند. خشم میتواند به دلیل رویدادهای بیرونی و یا تغییرات درونی باشد.
ابراز خشم به این معناست که در بیان خشم خود به جای پرخاشگری جسور و منطقی باشید. این روش منطقیترین راهکار برای ابراز خشم است. جسور بودن به این معنی نیست که قلدر باشید و به دیگران زور بگویید بلکه به این معنی است که برای خودتان و دیگران ارزش قائل باشید. با احترام رفتار کنید و مشکلاتتان را از راه منطقی حل کنید.
هیچکس نمیتواند از خشم خلاص شود یا از آن اجتناب کند زیرا همیشه پدیدهها یا افرادی هستند که شما را خشمگین کنند اما میتوانید یاد بگیرید که چگونه رفتارهای خود را کنترل و خشمتان را کاهش دهید و آن را به شکل مناسبی نشان دهید.
علل خشم
برخی از عوامل ایجاد کننده خشم عبارتند از تحفیر شدن یا مورد تبعیض قرار گرفتن، مورد پیشداوری یا بیمهری قرار گرفتن، مورد فریب یا عهدشکنی قرار گرفتن، تحقیر شدن احساسات، ارزشها یا اقتدار واقعی فرد از سوی دیگران، بدرفتاری و بیتوجهی از سوی افراد، صدمه دیدن در نتیجه بیتوجهی نسبت به خود، مورد تجاوز بدنی یا کلامی قرار گرفتن و قربانی شدن.
راهکارهای کنترل خشم
ببینید چه چیز باعث خشمتان میشود: آگاه باشید که در چه موقعیتهایی کنترل خود را از دست داده و خشمگین میشوید. وقتی فهمیدید که چه چیزی منجر به خشمتان میشود درصدد جلوگیری از ایجاد چنین موقعیتهایی برآمده یا یاد بگیرید که چطور با این موقعیتها کنار بیایید.
کمی قدم بزنید تا خشمتان فروکش کند: وقتی میبینید که درصدد خشمگین شدن هستید، خود راز از محل خشم دور کنید تا بتوانید عصبانیتتان را فراموش کنید. از این طریق میتوانید کنترل احساساتتان را دوباره به دست آورید.
از روش خود آرام سازی استفاده کنید: وقتی عصبانی هستید، استفاده از مهارتهای خود آرام سازی بسیار مفید است. پیش از اینکه پاسخ بدهید تا ۱۰ بشمارید. این کار به شما فرصت میدهد تا بهترین راه حل را انتخاب کنید. همچنین میتوانید با تنفس آرام و عمیق در مدتی کوتاه خود را کاملاً آرام کرده و سپس در وضعیت بهتر و آرامتر راهحلهای خود را بررسی کنید.
با کسی که میتواند آرامتان کند، حرف بزنید: همیشه کسی را برای درد دل کردن و تکیه کردن داشته باشید. در این مواقع سعی کنید که با او بیرون رفته و کمی صحبت کنید. درست نیست که همه احساساتتان را در خود نگاه داشته و بیرون نریزید. با این کار سلامتی خودتان به خطر خواهد افتاد. با دوستی منطقی و قابل اعتماد در مورد مشکلات صحبت کنید تا او آرامتان کرده و کنترل خود را دوباره بازیابید.
اطرافیانتان را بشناسید: ببینید رفتار هر کدام از اطرافیانتان چه علائمی دارد. ممکن است خیلی از حرفهای آنها که برای شما مثل انتقاد میماند در واقع حکم شوخی داشته باشد. با شناختن شخصیت و رفتارهای اطرافیان خود، بهتر میتوانید با انتقادهای آنها کنار آمد و خشم خود را کنترل کنید.
واکنش افراد دیگر را پیشبینی کنید: زمانی که میخواهید کار جدیدی را انجام دهید واکنش و عکس العمل اطرافیانتان را پیش بینی کنید. با این کار میتوانید بهتر با انتقادها و ایرادهای آنها پس از انجام کار کنار بیایید.
خود را برای حفظ آرامش آماده کنید: در حین مباحثه، خود را برای هر نوع سؤال و انتقادی آماده کنید. با این کار میتوانید حین ایراد انتقاد سایرین، آرامش خود را حفظ کرده و به درستی پاسخ انتقادها را بدهید.
احترام خود را حفظ کنید: هیچگاه به دیگران بیاحترامی نکنید حتی اگر حق با شما باشد.
در پایان هر روز خشمتان را دور بیندازید: یاد بگیرید که با ترک موقعیت، خشم خود را نیز دور بریزید و بعد از آن به کارهایی بپردازید که به آن علاقه داشته و لذت میبرید. با دوستانتان بیرون بروید یا تلویزیون تماشا کنید با این کار استرستان را از بین خواهد برد.
برای طغیانهای عصبی خود عذرخواهی کنید: اگر عصبانیتتان باعث شده که که به کسی بیاحترامی کنید، از او معذرت بخواهید. لزومی ندارد که برای عصبانیت خود توضیحی بیاورید فقط گفتن «من رفتار بدی داشتهام و عذر میخواهم» کافی است تا همه سوء رفتارها را از بین ببرد.
جهت خشم خود را تغییر دهید: هنگامی که خشمگین میشوید، در مورد موضوعی که باعث خشم شما شده است، فکر نکنید و به جای آن به چیزهای خوب و مثبت بیندیشید.
انرژی منفی را تخلیه کنید: وقتی خشم بر ما چیره میشود، تخلیه انرژی از طریق پرداختن به فعالیتهای جسمی یا خلاق، مفید است. فایده تخلیه خشم این است که میتوان در وضعیت ذهنی آرام، مشکل خشم برانگیز خود را حل کرد. تخلیه انرژی، منبع ناکامی یا بدرفتاری را برطرف نمیکند، بلکه فقط به انسان خویشتنداری میبخشد تا بتواند با منبع خشم مقابله کند.
از خودگویی مثبت استفاده کنید: در جریان مواجهه با خشم میتوانیم از عبارات زیر استفاده کنیم. «هر قدر بیشتر آرام باشم و از مهارتهای مقابله با خشم استفاده کنم، بیشتر میتوانم موقعیت را کنترل کنم»، «نفس عمیق بکشم، آرام باشم و از نیروی فکر استفاده کنم»، «نباید اجازه بدهم خشم دیگران بر من اثر بگذارد و باید خویشتن دار باشم».
احساسات خود را بیان کنید: بیان احساسات خود، یعنی مطلع ساختن دیگران از احساسی که نسبت به اعمال آنها دارید. از متهم کردن دیگران یا گفتن چیزهایی مانند «شما بیملاحظه هستید» و «شما پررو هستید» اجتناب کنید. در عوض احساس خود را نسبت به اعمال آنها به این صورت بیان کنید «متأسفم من برنامههای دیگری دارم»، «متأسفم، ولی نمیتوانم کاری برایتان انجام دهم». بیان احساسات خود بر حرمت نفس و احترامی که دیگران برای ما قائلند خواهد افزود.
گذشت
وقتی انسان کسی را که به او بیحرمتی کرده میبخشد، او را از کاری که مرتکب شده است، تبرئه نمیکند. در حقیقت گذشت به معنای از یاد بردن خطای افراد نیست، بلکه هنگامی که کسی خطای کس دیگری را نادیده میگیرد و میبخشد در واقع خود را از خشمگین شدن میرهاند و به امور روزمره خود میپردازد. گذشت، قدرت خودکارآمدی و حس کنترل ما را در موقعیتهای ناخوشایند بالا میبرد.